Xây dựng khung nguyên tắc ứng dụng AI có trách nhiệm trong đào tạo thiết kế nội thất tại Việt Nam

Tóm tắt

Sự thâm nhập nhanh chóng của Trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đang tạo ra một khoảng trống sư phạm và quy định lớn trong đào tạo thiết kế tại Việt Nam. Trong bối cảnh sinh viên tự phát ứng dụng AI, các cơ sở đào tạo lại thiếu một khung chính sách nhất quán, dẫn đến nguy cơ suy giảm năng lực sáng tạo cốt lõi và đe dọa tính liêm chính học thuật. Bài báo này giải quyết khoảng trống trên bằng cách phân tích bối cảnh Việt Nam trong tương quan với các thông lệ quốc tế, sử dụng khung lý thuyết Kiến thức Công nghệ Sư phạm về Nội dung tích hợp AI (AI-TPACK) làm lăng kính chẩn đoán. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một khung gồm năm nguyên tắc cốt lõi để định hướng việc ứng dụng AI có trách nhiệm: (1) Lấy con người làm trung tâm, (2) Minh bạch học thuật, (3) Phát triển năng lực sáng tạo số, (4) Đánh giá toàn diện, và (5) Bảo tồn bản sắc văn hóa Việt Nam. Khung nguyên tắc này cung cấp một cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc cho các nhà hoạch định chính sách và các cơ sở giáo dục, góp phần phát triển bền vững năng lực sáng tạo cho sinh viên ngành thiết kế nội thất trong kỷ nguyên số.

Abstract

The rapid penetration of generative Artificial Intelligence (AI) is creating significant pedagogical and regulatory gaps in design education in Vietnam. Amidst the spontaneous adoption of AI by students, educational institutions lack a consistent policy framework, leading to the potential erosion of core creative competencies and threatening academic integrity. This paper addresses these gaps by analyzing the Vietnamese context in relation to international best practices, employing the AI-integrated Technological Pedagogical Content Knowledge (AI-TPACK) framework as a diagnostic lens. Based on this analysis, the study proposes a framework of five core principles to guide the responsible application of AI: (1) Human-Centeredness, (2) Academic Transparency, (3) Digital Creativity Development, (4) Holistic Assessment, and (5) Preservation of Vietnamese Cultural Identity. This framework provides a robust theoretical and practical foundation for policymakers and educational institutions, aiming to foster the sustainable development of creative capabilities for interior design students in the digital era.