Thách thức trong chuyển đổi sang giao thông xanh tại các đô thị lớn Việt Nam: Phân tích từ góc độ quy hoạch và chính sách

Tóm tắt

Chuyển đổi sang giao thông xanh tại các đô thị lớn của Việt Nam đang đối mặt với nhiều ràng buộc mang tính cấu trúc và đặc thù bối cảnh. Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc khử cacbon trong vận tải đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là mục tiêu môi trường mà còn là thách thức tổng hợp về quy hoạch và chính sách. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích chính sách định tính, kết hợp đánh giá hạ tầng giao thông hiện hữu và dữ liệu từ các quy hoạch đến năm 2030 nhằm nhận diện các điểm nghẽn chính. Kết quả cho thấy ba rào cản chủ yếu: (i) văn hóa sử dụng xe máy gắn với cấu trúc đô thị mật độ cao, đường hẹp làm giảm hiệu quả của vận tải công cộng; (ii) vòng luẩn quẩn giữa chất lượng dịch vụ thấp và nhu cầu sử dụng hạn chế, ảnh hưởng đến tính khả thi tài chính của đầu tư hạ tầng; (iii) thiếu khung pháp lý và quy hoạch đồng bộ cho hạ tầng sạc xe điện, đặc biệt tại nhà ở cao tầng. Nghiên cứu đề xuất cần có cách tiếp cận tích hợp, bao gồm cải cách quy hoạch đô thị, cơ chế tài chính phù hợp và hoàn thiện thể chế nhằm thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh hiệu quả và bền vững.